Call email facebook Sitemap

RA am

ՀայերենEnglish
There are no translations available.

Պ Ա Ր Զ Ա Բ Ա Ն ՈՒ Մ Ն Ե Ր
ԲՆԱԿԱՆ ԳԱԶԻ ՍԱԿԱԳՆԵՐԻ ԲԱՐՁՐԱՑՄԱՆ ԱՌՆՉՈՒԹՅԱՄԲ ԶԼՄ-ՆԵՐՈՒՄ ՀՆՉԱԾ ՀԱՐՑԱԴՐՈՒՄՆԵՐԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

 

1.    Ինչո՞վ է պայմանավորված բնական գազի սակագների սպասվող բարձրացումը:

Բնական գազի սակագների բարձրացումը պայմանավորված է հիմնականում հետևյալ  գործոններով`
ա) հանրապետություն ներկրվող բնական գազի գնի շուրջ 17% բարձրացմամբ (հազար խորանարդ մետրի համար 154 ԱՄՆ դոլարից` 180 ԱՄՆ դոլար` առանց ավելացված արժեքի հարկի).
բ) ՀՀ դրամ/ԱՄՆ դոլար փոխարժեքի կտրուկ բարձրացմամբ: Այսպես, եթե գործող սակագնի հաշվարկում ՀՀ դրամ/ԱՄՆ դոլար փոխարժեքի մեծությունը կազմում էր 303.69 դրամ, ապա սահմանվող սակագնի հաշվարկի հիմքում դրված է ՀՀ 2010 թվականի պետական բյուջեում ընդունված 386.41 դրամ/ԱՄՆ դոլար փոխարժեքի մեծությունը.
գ) բնական գազի սպառման ծավալների շուրջ 20% նվազմամբ.
դ) ընկերության կողմից իրականացված ներդրումների փոխհատուցման (շահույթի և մաշվածության տեսքով) անհրաժեշտությամբ և գազամատակարարման համակարգի ընդլայնմամբ պայմանավորված` շահագործման և պահպանման ծախսերի ավելացմամբ:

2.    Ինչո՞վ է բացատրվում այն հանգամանքը, որ բնակչության համար սակագինն աճում է 37.5%-ով, իսկ խոշոր սպառողների համար` ընդամենը 13%:

Համեմատության մեջ պետք է դրվեն համադրելի մեծություններ: Ներկայումս գործող սակագները սահմանվել են 2009 թվականի փետրվարի 27-ին և գործողության մեջ մտել ապրիլի 1-ից: Գործող սակագների սահմանման ժամանակ փոխարժեքն ընդունվել է 303.69 դրամ/ԱՄՆ դոլար: Այս պայմաններում բնակչության համար սահմանվեց 96 հազար դրամ` յուրաքանչյուր 1000 խմ մատակարարված գազի դիմաց, որը դոլարային արտահայտությամբ կազմում էր 316 ԱՄՆ դոլար: Իսկ խոշոր սպառողների համար սահմանվեց 215 ԱՄՆ դոլար, որը կազմում էր շուրջ 65 հազար դրամ: 2010 թվականի ապրիլի 1-ից նախատեսվում է սահմանել բնակչության համար 132 հազար դրամ, որը դոլարային արտահայտությամբ կազմում է 341 ԱՄՆ դոլար (132000/386.41), իսկ խոշոր սպառողների համար` 243.13 ԱՄՆ դոլար կամ 94 հազար դրամ (243.13x386.41):
Իսկ, եթե սակագների աճի համեմատությունը կատարվում է դրամով, ապա բնակչության համար սակագինն աճում է 37.5%-ով, իսկ խոշոր սպառողների համար`    44%-ով: Դոլարային համեմատության դեպքում պատկերը հետևյալն է. բնակչության համար սակագինն աճում է 8%-ով, իսկ խոշոր սպառողների համար 13%-ով:

3.    Սպառողներից շատերին հասկանալի չէ, թե ներկրվող բնական գազի գնի 17% աճի պայմաններում, ինչու՞ է բնակչության սակագինն աճում 37.5%-ով:

Ինչպես արդեն նշվեց, բնակչությանը վաճառվող բնական գազի սակագնի բարձրացումը պայմանավորված չէ միայն սահմանի վրա բնական գազի գնի ավելացմամբ: Այն պայմանավորված է նաև վերը նշված գործոններով: Այսպես, բնակչությանը վաճառվող բնական գազի գնի աճի շուրջ 14.5%-ը պայմանավորված է սահմանի վրա գազի գնի թանկացմամբ, 18%-ը` փոխարժեքի փոփոխությամբ և 5%-ը` ներդրումների վերադարձի ապահովմամբ և գազամատակարարման ցանցի ընդլայմամբ պայմանավորված` շահագործման և պահպանման ծախսերի ավելացմամբ և այլ գործոններով:
Միաժամանակ հարկ է նշել մեկ այլ հանգամանք. երբ 2009 թվականի ապրիլի 1-ից սակագներն ուժի մեջ մտան, ֆինանսական շուկայում տեղի ունեցած հայտնի իրադարձությունների հետևանքով ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքն արդեն շուրջ 372 դրամ էր` հաշվարկային 303.69-ի դիմաց: Ուստի, եթե բնակչության համար սակագինը սահմանված լիներ 316 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամով, ապա բնակչությունը հազար խորանարդ մետր բնական գազի համար 96 հազար դրամի փոխարեն ապրիլ ամսվանից սկսած արդեն պետք է վճարեր 118 հազար դրամ: Եթե սահմանված լիներ նշված սակագինը, ապա սակագնի աճը կկազմեր ընդամենը 12% (132000/118000):

4.   Հայաստանի Հանրապետություն գազը ներկրվում է 180 ԱՄՆ դոլարով, իսկ բնակչությանը վաճառվում է 132000 դրամով, որը, համարժեք է 341 ԱՄՆ դոլարին: Փաստորեն, յուրաքանչյուր 1000 խմ մատակարարված գազի դիմաց «ՀայՌուսգազարդ» ՓԲԸ-ին մնում է 161 ԱՄՆ դոլար` գրեթե համարժեք գազի գնին:

341 ԱՄՆ դոլարը միայն բնակչության սակագնի դոլարային համարժեքն է: Եթե դիտարկվում է բնակչության և խոշոր սպառողների միջին սակագինը, ապա այն կազմում է 283 ԱՄՆ դոլար` ներառյալ ավելացված արժեքի հարկը: Եթե նշված գնից հանվում է ԱԱՀ-ն (47 ԱՄՆ դոլար) և գազի տեղափոխման ու բաշխման ընթացքում առաջացող կորուստների արժեքը (11 ԱՄՆ դոլար), ապա ստացվում է 225 ԱՄՆ դոլար:  Հետևաբար, «ՀայՌուսգազարդ» ՓԲԸ-ին մնացող գումարը (մարժան) կազմում է 45 ԱՄՆ դոլար (վաճառքի միջին սակագնի 16%-ը), որն իր մեջ ներառում է գազամատակարարման ամբողջ համակարգի շահագործման և պահպանման ծախսերը, ինչպես նաև շահույթը և մաշվածությունը:

5.    Ինչո՞վ է բացատրվում այն հանգամանքը, որ բնակչությանը վաճառվող բնական գազի սակագինը գերազանցում է խոշոր սպառողներին վաճառվող բնական գազի սակագնին:

ՀՀ գազամատակարարման համակարգը բաղկացած է բարձր, միջին և ցածր ճնշման գազատարներից, որոնց շահագործումը և սպասարկումը պահանջում է իրարից զգալիորեն տարբերվող ծախսեր: Խոշոր սպառողները հիմնականում բարձր և միջին ճնշման գազատարներից օգտվող բաժանորդներ են: Մինչդեռ բնակիչները հանդիսանում են գազամատակարարման համակարգի վերջին օղակի սպառողներ և նրանց գազամատակարարումը պահանջում է ավելի մեծ ծախսեր և ներդրումներ: Այսպես, թեև բնակչությունը սպառում է մատակարարված գազի ընդամենը 38%-ը, նրան բաժին է ընկնում համակարգի ամբողջ ծախսերի շուրջ 60%-ը և ներդրումների գերակշիռ մասը:

6.    Ինչո՞վ է պայմանավորված միևնույն գազամատակարարման համակարգի տարբեր սպառողների համար սակագնի տարբեր արժույթների կիրառումը:

Ընկերության ծախսերի գերակշիռ մասը (80%) դոլարային ծախսեր են, և ընկերության ֆինանսական կայունությունն ապահովելու համար նպատակահարմար է ընկերության բոլոր բաժանորդների համար ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամով սակագնի սահմանումը, սակայն բնակիչ-բաժանորդների համար յուրաքանչյուր ամիս սակագնի վերահաշվարկի իրականացման աննպատակահարմարությունից և անհարմարություններից ելնելով` բնակչության համար սակագինը սահմանվում է դրամով և չի վերահաշվարկվում մինչև սակագնի հաջորդ վերանայումը:

7.    Գազի սակագներում ինչպե՞ս են արտացոլվում փոխարժեքի տատանման հետևանքով «ՀայՌուսգազարդ» ՓԲԸ-ի ստացած օգուտները և կրած վնասները:

Գազամատակարարման համակարգում, սակագների հաշվարկման մեթոդիկայի համաձայն, սակագնի հաշվարկի հիմքում ներառված և փաստացի ձևավորված փոխարժեքների տատանումներով պայմանավորված ընկերության կրած վնասները կամ ստացած օգուտների ռիսկերը հավասարաչափ բաշխվում են ընկերության և սպառողների միջև և սակագների վերանայման ժամանակ հանձնաժողովի կողմից հաշվի չեն առնվում: Մասնավորապես, 2010 թվականի ապրիլի 1-ից ուժի մեջ մտնող սակագներում հաշվի չի առնվել ընկերության 2009 թվականի կրած շուրջ 4.5 մլրդ դրամի վնասը:

8.    Կա մտավախություն, որ բնական գազի սակագնի թանկացման դեպքում բնակչությունը հարկադրված կլինի օգտվել էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրներից:

Համաձայն հաշվարկների` գործող սակագնի պարագայում բնական գազի սպառման շահավետությունը շուրջ 2.5 անգամ գերազանցում էր էլեկտրաէներգիային, իսկ առաջարկվող սակագնի պարագայում` այն կլինի 2 անգամ: Ուստի բնական գազը կշարունակի մնալ ամենաէժան և հարմարավետ էներգակիրը:

9.    Ինչպիսի՞ն կլինի բնական գազի սակագնի թանկացման ազդեցությունը էլեկտրաէներգիայի սակագնի վրա:

Իհարկե, բնական գազի սակագների բարձրացումն անմիջապես ազդում է ՋԷԿ-երում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի սակագների վրա: Սակայն, սակագնի այս վերանայման ժամանակ հնարավոր կլինի խուսափել վերջնական սպառողներին վաճառվող էլեկտրաէներգիայի սակագնի բարձրացումից` հիմնականում ի շնորհիվ 2010թ. մայիսի 1-ից «Երևանի ՋԷԿ» ՓԲԸ-ի շոգեգազային համակցված ցիկլով աշխատող բարձր արդյունավետությամբ նոր էներգաբլոկից ներքին շուկա էժան էլեկտրաէներգիայի առաքման:

10.    Հնչում են նաև հարցադրումներ, որ հասարակությունը բավարար չափով ներգրավված չի եղել սակագների վերանայման գործընթացում:

Իրականում այդպես չէ, քանի որ հանձնաժողովի կանոնակարգերի համաձայն, սակագնի վերանայման հայտն ստանալուց անմիջապես հետո այն տեղադրվել է հանձնաժողովի ինտերնետային կայքում` հնարավորություն ընձեռելով բոլոր հետաքրքրվող անձանց ուսումնասիրելու հայտը և ներկայացնելու իրենց հարցադրումները:
Կազմակերպվել են նաև քննարկումներ սպառողների շահերը պաշտպանող կազմակերպությունների մասնակցությամբ, որոնց ընթացքում լիարժեք պարզաբանումներ են տրվել նրանց հետաքրքրող հարցերին:
Բացի այդ, «Հանրային ծառայությունները կարգավորող մարմնի մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն, հանձնաժողովի նիստերը դռնբաց են: Հետևաբար, սպառողների շահերը պաշտպանող կազմակերպությունների ներկայացուցիչները նույնպես կարող են մասնակցել և հայտնել իրենց դիրքորոշումը:

Report 

civil-service 

follow

Untitled4

 

Վերջին նորություններ

Четверг, 21 Ноября 2019
There are no translations available.


Подробнее...

Вторник, 19 Ноября 2019
There are no translations available.


Подробнее...

Вторник, 19 Ноября 2019
There are no translations available.


Подробнее...

Вторник, 19 Ноября 2019
There are no translations available.


Подробнее...

Пятница, 15 Ноября 2019
There are no translations available.

PSRC Shenk new2

2019 թվականի նոյեմբերի 20-ին, ժամը 11:00-ին, ՀՀ հանրային ծառ...


Подробнее...

Օգտակար հղումներ

gov  3-1 veolia   gazprom-armenia logo-arm IC banner Riga2019 FINAL 


Հայաստանի Հանրապետության Հանրային Ծառայությունները Կարգավորող հանձնաժողով
© 1997-2014, Հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են: