Լրահոս

Սույն թվականի հունիսի 23-ին ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովում տեղի է ունեցել հանդիպում՝ Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի կարգավորման հանձնաժողովի, Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալության և հեռահաղորդակցության ոլորտի օպերատորների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։   Քննարկվել են  «Հանրային տեղեկությունների մասին» և «Կիբեռանվտանգության մասին»  օրենքների կիրարկումից բխող էլեկտրոնային հաղորդակցության ոլորտի կարգավորումներին և դրանց առնչությամբ օպերատորների գործունեությանը վերաբերող հարցեր։   Մտքեր են փոխանակվել և պարզաբանումներ տրվել՝ նոր օրենսդրական պահանջների գործնական կիրառման առանձնահատկությունների, տեղեկատվական համակարգերի անվտանգության ապահովման, տվյալների պահպանության և հանրային տեղեկատվության հասանելիության հարցերի, ինչպես նաև պետական և մասնավոր հատվածների միջև տեղեկատվության փոխանակման արդյունավետ գործընթացների ձևավորման առնչությամբ։   Մասնակիցները ներկայացրել են իրենց դիտարկումներն և առաջարկությունները՝ ուղղված կարգավորումների արդյունավետ իրականացմանն ու ոլորտային համագործակցության ամրապնդմանը, և վերահաստատել քննարկվող հարցերի շրջանակում համագործակցությունը շարունակելու պատրաստակամությունը։    

  Սույն թվականի հունիսի 18-ին ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի (ՀԾԿՀ) նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանը ՀՀ Ազգային Ժողովում  ներկայացրել է ՀԾԿՀ  2025 թվականի գործունեության հաղորդումը։   Հանձնաժողովի գործունեությունը 2025 թվականին շարունակել է ընդգրկել էներգետիկայի, էլեկտրոնային հաղորդակցության, ջրամատակարարման և այլ ենթակառուցվածքային ոլորտներ՝ նպատակ ունենալով ապահովել արդյունավետ կարգավորում, մրցակցային միջավայրի զարգացում և սպառողների շահերի պաշտպանություն։   ՀԾԿՀ նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանն իր ելույթում առանձին անդրադարձ է կատարել հանձնաժողովի գործունեության հիմնական ուղղություններին, այդ թվում՝ օրենսդրական նախաձեռնություններին և իրավական ակտերի բարեփոխումներին, սակագնային քաղաքականությանը, լիցենզավորման գործընթացներին, ինչպես նաև կարգավորվող ընկերությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության վերլուծությանը։   Ներկայացվել են նաև ներդրումային ծրագրերի համաձայնեցման և դրանց իրականացման արդյունքները, գնումների գործընթացների մոնիթորինգը, էլեկտրոնային հաղորդակցության ոլորտի զարգացումները, սպառողների շահերի պաշտպանության ուղղությամբ իրականացված աշխատանքները, ինչպես նաև միջազգային համագործակցության շրջանակում իրականացված նախաձեռնությունները։   Բացի այդ, հաշվետվությունում ամփոփվել են հանձնաժողովի գործունեության հրապարակայնության ապահովման ուղղությամբ իրականացված քայլերը և 2025 թվականի ընթացքում պետական բյուջե մուտքագրված միջոցների վերաբերյալ տվյալները։   Առավել մանրամասն հղմամբ ՝ https://psrc.am/uploads/files/2026/21-04-26/Ardir.pdf                

  ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը՝ նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանի գլխավորությամբ 2026 թվականի հունիսի 17-ի նիստում ընդունել է որոշում, որն ուղղված է 6(10) կՎ լարմամբ սպառման համակարգերի և բազմաբնակարան շենքերի բաշխման ցանցին միացման գործընթացի ազատականացմանը։   Գործող կարգավորման համաձայն՝ վերը նշված  բաշխման ցանցին միացումն իրականացվում էր «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից՝  համապատասխան պայմանագրերի կնքման միջոցով։   Նոր կարգավորման համաձայն՝  բաշխման ցանցին միացումը կիրականացվի «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից տրամադրվող տեխնիկական պայմանների հիման վրա՝ դիմող անձի (Սպառող, որը դիմում է միացման համար, նոր կառուցվող բազմաբնակարան շենքի կամ կառուցապատվող թաղամասի միացման դեպքում դիմող անձ է հանդիսանում կառուցապատողը) սեփական միջոցներով։ Արդյունքում, միացման գործընթացը կդառնա ավելի պարզ և ճկուն։   Գործնականում 6(10) կՎ լարմամբ սպառողների և բազմաբնակարան շենքերի համար կառուցվող էլեկտրական ենթակառուցվածքները հիմնականում նախատեսված են միայն տվյալ սպառողներին սպասարկելու համար և, որպես կանոն, հետագայում չեն օգտագործվում այլ նոր բաժանորդների միացման նպատակով։   Փոփոխություններով նաև հստակեցվել են տեխնիկական պայմանների տրամադրման պայմանները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ կառուցված բաշխման ցանցը ենթակա է հանձնման «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին։   Նոր կարգավորումներից բխող համապատասխան փոփոխություններ են կատարվել նաև Հանձնաժողովի 2019 թվականի դեկտեմբերի 25-ի №519-Ն որոշման մեջ, որով սահմանվում են բաշխողի հետ կնքվող պայմանագրերի օրինակելի ձևերը։   Ընդհանուր առմամբ, փոփոխությունները միտված են միացման գործընթացի ազատականացմանը, վարչական ընթացակարգերի կրճատմանը և ոլորտում առավել արդյունավետ ու կանխատեսելի կարգավորումների ապահովմանը՝ պահպանելով սպառողների և բաշխողի իրավունքների ու պարտականությունների հավասարակշռությունը։    

  ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի Ֆինանսատեխնիկական և դիմումների քննարկման վարչության պետ Մերի Ղազարյանը և Զարգացման ծրագրերի բաժնի գլխավոր մասնագետ Ելենա Բաբոյանը ս.թ. հունիսի 9-10-ը Բելգիայի Թագավորության Բրյուսել քաղաքում մասնակցել են Էներգետիկայի կարգավորողների եվրոպական խորհրդի (CEER – Council of European Energy Regulators) կողմից կազմակերպված «Ճկունության հնարավորությունների օգտագործումը՝ հանուն մաքուր էներգետիկ ապագայի» թեմայով վերապատրաստման դասընթացին։   Դասընթացը նվիրված էր էներգետիկ համակարգերի ճկունության (flexibility) զարգացմանը՝ որպես մաքուր, անվտանգ և կայուն էներգետիկ ապագայի ձևավորման կարևոր նախապայմանի։ Միջոցառմանը մասնակցել են Արևելյան գործընկերության երկրների էներգետիկայի ոլորտի պետական կառույցների և կարգավորող մարմինների ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև Եվրոպական միության առաջատար էներգետիկ կազմակերպությունների փորձագետներ։   Դասընթացի խոսնակներն էին CEER-ի, ACER-ի, ENTSO-E-ի, ARERA-ի, Ֆինլանդիայի Էներգետիկայի վարչության (Energy Authority Finland), Smart Energy Europe-ի և ոլորտի այլ հեղինակավոր կառույցների ներկայացուցիչները, որոնք ներկայացրել են եվրոպական լավագույն փորձն ու գործնական լուծումները՝ ուղղված էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի ճկունության բարձրացմանը։   Վերապատրաստման ընթացքում քննարկվել են քաղաքականության, կարգավորման և տեխնիկական շրջանակները, որոնք անհրաժեշտ են վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների առավել արդյունավետ ինտեգրման, ինչպես նաև էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հուսալիության և կայունության ապահովման համար։   Դասընթացի հիմնական ուղերձն այն էր, որ մաքուր էներգետիկ ապագան հնարավոր է ապահովել առավել ճկուն և արդյունավետ էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի պարագայում՝ օգտագործելով պահանջարկի կառավարման, էներգիայի կուտակման, տեղական շուկաների զարգացման և խելացի ցանցերի գործիքակազմը, որոնք հնարավորություն կտան ինտեգրել վերականգնվող էներգիայի մեծ հզորություններ՝ առանց նվազեցնելու համակարգի հուսալիությունը: